Chiński architekt Ma Yansong ukończył w Los Angeles Lucas Museum of Narrative Art, jeden z najgłośniejszych amerykańskich budynków 2026 roku. W wywiadzie z okazji otwarcia przekonuje, że Chiny i USA łączy więcej, niż sugerują wojny handlowe i wyścig w dziedzinie sztucznej inteligencji.

Dwanaście lat i dwa kraje

Muzeum finansuje George Lucas, twórca „Gwiezdnych wojen”. Projekt miał długą drogę: najpierw planowano go w San Francisco, potem w Chicago, aż w końcu trafił do Los Angeles. Lucas wybrał Ma do tego zadania w 2014 roku. Architekt podkreśla, że budowa trwała 12 lat, a w tym czasie świat zmienił się wokół niej, podczas gdy sam budynek pozostał taki sam.

Ma ma 51 lat. Wychował się w Pekinie, studiował na Yale (magisterium w 2002 roku), a następnie pracował w londyńskiej pracowni Zahy Hadid, zainteresowany jej architekturą parametryczną. Potem wrócił do Chin, gdzie zrealizował dziesiątki projektów. Muzeum w Kalifornii zamyka więc pewien krąg: Chińczyk zabiera do USA podejście, które ukształtowało się w Stanach, Wielkiej Brytanii i Chinach.

Chmura zamiast statku kosmicznego

Zewnętrzną powłokę budynku tworzą tysiące białych paneli z polimeru, które nadają mu futurystyczny wygląd. Gdy usłyszał porównanie do statku kosmicznego, Ma się z nim nie zgodził. Wolałby skojarzenie z chmurą, czyli trwałym symbolem wyobraźni. Wokół muzeum powstał park zaprojektowany z pracownią krajobrazu SLA, a na dachach są zielone przestrzenie. Architekt nazywa to „surrealistyczną naturą”.

Najbardziej wyrazista jest otwarta kopuła. Stojąc pod nią, widzi się niebo przez szczyt konstrukcji. Przestrzeń ma niemal katedralny rozmach, ale nie ma w niej ozdób, posągów ani napisów. Według Ma ma być impulsem, by każdy odbiorca tworzył własną opowieść.

Architektura, która opowiada historie

Architekt zapowiada, że nie zależy mu na tym, by wszyscy odebrali ten sam przekaz. Dobra przestrzeń publiczna pozwala jego zdaniem odnieść ją do własnych doświadczeń i wiedzy. Dlatego szukał równowagi między abstrakcją a emocją.

Ma od dawna interesuje się science fiction, a przed architekturą chciał reżyserować filmy. Dziś mówi, że ten projekt pozwolił mu osiągnąć coś w rodzaju celu filmowca. Odniesienia do „Gwiezdnych wojen” pojawiły się już w jego muzeum w Ordos z 2005 roku, choć na początku nie mówił o tym Lucasowi. O swojej wizji przyszłości powiedział:

„Lubię przyszłość, ale nie tę zimną” – mówi Ma Yansong.

Co to oznacza dla czytelnika w Polsce

Budynek stoi w Kalifornii, więc bezpośrednio nie dotyczy polskich przepisów ani inwestycji. Pokazuje jednak kilka tendencji, które widać także w Europie. Pierwsza to architektura projektowana z użyciem obliczeń komputerowych. Jej krytycy zarzucają jej oderwanie od miejsca i skupienie na sobie, a zwolennicy cenią nowe formy. Druga to coraz częstsze łączenie dużych obiektów kultury z parkami i zielenią w mieście.

W tle jest też spór o styl. Według wywiadu rząd federalny USA uznał klasyczną architekturę za normę narodową, a muzeum Ma jest od niej odległe. Dla polskiego odbiorcy to przykład, jak decyzje polityczne mogą wpływać na debatę o wyglądzie budynków publicznych. Jeśli ktoś wybiera się do Los Angeles, będzie to prawdopodobnie jeden z bardziej rozpoznawalnych nowych obiektów w mieście.

Źródło: Dezeen – „US and China share a love of „new things and innovation” says Ma Yansong”