Niemiecka gospodarka wraca na ścieżkę wzrostu: eksperci rządowi prognozują 1,3% PKB w 2026 roku i 1% w 2027. Mimo to w przemyśle dominuje rozczarowanie, a ekonomiści ostrzegają, że tak niski wzrost nie wystarczy, by udźwignąć rosnące koszty państwa.

Lepsze prognozy, gorszy nastrój w przemyśle

Rada Gospodarcza, czyli niezależne gremium doradzające rządowi, podniosła swoje prognozy w porównaniu z wcześniejszymi, znacznie bardziej pesymistycznymi ocenami. Według jej przewodniczącej Monika Schnitzer gospodarka odbiła się po szoku cen energii wywołanym wojną w Iranie szybciej, niż oczekiwano. Za ożywieniem stoją zaskakująco silny eksport i wysokie wydatki publiczne.

Kanclerz Friedrich Merz mówił o „zachęcających sygnałach” i przyznał, że przy tylu kryzysach nie było pewne, czy uda się osiągnąć takie wyniki. Zupełnie inaczej brzmiały głosy z branży maszynowej. Na szczycie przemysłu maszynowego w Berlinie szef stowarzyszenia VDMA Bertram Kawlath powiedział, że przedsiębiorcy są dziś „oszołomieni”, choć rok wcześniej byli „źli”. Sektor, który przez dekady był kręgosłupem niemieckiego przemysłu i zatrudniał ponad milion osób, traci obecnie 15 tysięcy miejsc pracy miesięcznie. Produkcja skurczyła się od 2018 roku o około 20%. Branża krytykuje spory w koalicji, brak reform oraz wysokie podatki i biurokrację.

Dlaczego 1% wzrostu to za mało

Problem leży w strukturze finansów publicznych. Starzejące się społeczeństwo oznacza rosnące wydatki na emerytury, zdrowie i opiekę, a jednocześnie ubywa osób w wieku produkcyjnym, które to finansują. Według planów rządu wydatki socjalne, obronne i odsetki od długu pochłoną 80% budżetu federalnego.

Budżet na 2027 rok zakłada wydatki przekraczające 555 mld euro i ponad 118 mld euro nowego zadłużenia. Razem ze specjalnymi funduszami na infrastrukturę i wojsko nowe pożyczki sięgną prawie 204 mld euro. Schnitzer ostrzegła, że aby „wyrosnąć” z tej pułapki, potrzebny byłby wzrost, jakiego Niemcy nie widziały od 50 lat. Bez zmian relacja długu do PKB może wzrosnąć do 100% w 2040 roku, wobec 63,5% na koniec 2025 roku.

Stawką jest m.in. rating AAA. Niemcy są jedynym krajem G7, który nadal go utrzymuje, i Merz podkreślił, że chce to zachować. Eksperci proponują ograniczenie szkodliwych dla środowiska ulg, np. dla paliwa diesel, likwidację dodatku emerytalnego dla starszych rodziców („Mütterrente”), a w średnim terminie możliwe podwyżki podatków, na przykład VAT.

Produktywność, start-upy i czas pracy

Ekonomiści upatrują szansy w wyższej produktywności. Najlepsze niemieckie firmy są nawet pięciokrotnie bardziej produktywne niż najsłabsze w tych samych branżach, więc zrównanie poziomów mogłoby wyraźnie podbić wzrost. Potrzebny jest jednak kapitał na innowacje. Instytut Ifo wskazuje, że niemieckie uczelnie wydają na świat znacznie mniej firm wspieranych przez fundusze venture capital. Na 1000 studentów rocznie przypada 14 takich założycieli w okolicach Stanford, 3,5 w Cambridge i tylko 0,5 w Monachium.

Przemysł chce obniżenia kosztów pracy, m.in. przez dłuższy czas pracy i elastyczniejsze przepisy o ochronie zatrudnienia, bez cięcia płac. Z badania Niemieckiego Instytutu Gospodarki zleconego przez VDMA wynika, że samo wydłużenie tygodnia pracy o godzinę podniosłoby realny PKB o 1,5% w ciągu pięciu lat.

Co to oznacza dla Polski

Niemcy są największym partnerem handlowym Polski, a wiele polskich firm jest powiązanych z niemieckim przemysłem jako dostawcy części i podzespołów. Słabość branży maszynowej i motoryzacyjnej u zachodniego sąsiada może więc przekładać się na zamówienia w polskich zakładach, a ożywienie za Odrą zwykle działa w drugą stronę.

Debata o dyscyplinie finansów publicznych dotyczy też całej Unii, o czym mówił Merz. Skala niemieckiego zadłużenia i ewentualna utrata ratingu AAA mogłyby wpłynąć na koszty finansowania w całej strefie euro, choć na tym etapie to ostrzeżenia ekspertów, a nie przesądzony scenariusz.

Źródło: DW – „German economy returns to growth, so why is the country still worried?”

Author

ubezpieczeniacompensa.pl tofiq.org ubezpieczto.pl